ในการออกแบบระบบภาพสำหรับอีเวนต์หรืองานติดตั้ง การคำนวณขนาดจอ LED ให้ได้สัดส่วน 16:9 (Widescreen) เป็นเรื่องสำคัญมากครับ เพราะเป็นสัดส่วนมาตรฐานของไฟล์วิดีโอ, PowerPoint และระบบภาพส่วนใหญ่ในปัจจุบัน หากคำนวณผิด สัดส่วนภาพจะเพี้ยน (ยืดหรือหด) หรือเกิดขอบดำ (Letterbox) ได้ นี่คือวิธีคำนวณแบบเข้าใจง่าย เพื่อให้คุณได้ขนาดจอที่เป๊ะที่สุดครับ
1. เข้าใจหน่วย “Cabinet” ของจอ LED
จอ LED ไม่ได้มาเป็นแผ่นเดียวขนาดใหญ่ แต่ประกอบขึ้นจากจอเล็กๆ ที่เรียกว่า Cabinet โดยขนาดมาตรฐานที่นิยมที่สุดในท้องตลาดคือ:
- 50 x 50 cm (0.5 x 0.5 เมตร)
- 50 x 100 cm (0.5 x 1.0 เมตร)
2. สูตรคำนวณสัดส่วน 16:9
สัดส่วน 16:9 หมายความว่า ถ้าความกว้างมี 16 ส่วน ความสูงต้องมี 9 ส่วน หากคุณต้องการคำนวณหาจำนวน Cabinet ให้ใช้สูตรนี้ครับ:
ขั้นตอนการคิด:
- กำหนดความกว้าง (Width) ที่ต้องการ: เช่น อยากได้หน้าจอกว้างประมาณ 6 เมตร
- คำนวณหาความสูง (Height): ใช้สูตร
3. ตารางขนาดจอ LED ยอดนิยม (สำหรับ Cabinet 0.5m x 0.5m)
เพื่อให้ทำงานง่ายขึ้น นี่คือขนาดที่ลงตัวกับสัดส่วน 16:9 หรือใกล้เคียงที่สุดโดยใช้ Cabinet มาตรฐานครับ:
| ความกว้าง (เมตร) | ความสูง (เมตร) | จำนวน Cabinet (กว้าง x สูง) | สัดส่วนที่ได้ |
| 4.0 m | 2.25 m | 8 x 4.5 แผ่น* | 16 : 9 |
| 6.0 m | 3.5 m | 12 x 7 แผ่น | 17 : 10 (ใกล้เคียง) |
| 8.0 m | 4.5 m | 16 x 9 แผ่น | 16 : 9 (เป๊ะ) |
| 10.0 m | 5.5 m | 20 x 11 แผ่น | 18 : 10 (ใกล้เคียง) |
| 12.0 m | 6.75 m | 24 x 13.5 แผ่น* | 16 : 9 |
หมายเหตุ: ในกรณีที่คำนวณแล้วได้จำนวนแผ่นเป็นทศนิยม (เช่น 4.5 หรือ 13.5) มักจะใช้ Cabinet ขนาด 50×25 cm มาเสริม หรือยอมให้สัดส่วนคลาดเคลื่อนเล็กน้อยแล้วใช้วิธี Scale ภาพจาก Processor เอาครับ
4. อย่าลืมเช็กความละเอียด (Resolution)
นอกจากขนาดที่เป็นเมตรแล้ว คุณต้องเช็กจำนวน Pixel เพื่อตั้งค่าใน LED Processor ด้วย:
5. เทคนิคการเลือกขนาดให้เหมาะกับพื้นที่
- ระยะการมอง (Viewing Distance): จอขนาดใหญ่ควรมีความสูงที่ขอบล่างของจออยู่เหนือระดับสายตาผู้ชม (ประมาณ 1.2 – 1.5 เมตรจากพื้น)
- พื้นที่ติดตั้ง: ต้องเผื่อระยะสำหรับโครงสร้าง (Truss/Frame) ด้านข้างและด้านบนอย่างน้อยข้างละ 10-20 cm
- น้ำหนัก: คำนวณน้ำหนักรวมของ Cabinet ทั้งหมด เพื่อเช็กว่าโครงสร้างหรือคานอาคารรับน้ำหนักไหวหรือไม่
Pro Tip จากประสบการณ์หน้างาน:
“หากพื้นที่จำกัดจนไม่สามารถทำ 16:9 เป๊ะๆ ได้ ให้เลือกทำจอที่ กว้างกว่า สัดส่วนจริง ดีกว่าทำจอที่ สูงกว่า ครับ เพราะเราสามารถจัดวาง Content เป็นสัดส่วน 16:9 ตรงกลาง แล้วเหลือพื้นที่ด้านข้างไว้ทำเป็น Background สวยๆ หรือใส่โลโก้งานได้
